Main menu:

Site search

Categories

September 2010
M T W T F S S
« Nov    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930  

Tags

Blogroll

Sponsorzy

Obserwacje z Ziemi

Nawet nie posiadając żadnego sprzętu astronomicznego, można zaobserwować bardzo ciekawe ciała niebieskie. W bezchmurną noc widać oczywiście przede wszystkim gwiazdy. Są to gwiazdy lezące stosunkowo blisko naszego układu, należące do naszej galaktyki, Drogi Mlecznej. Gwiazdy układają się w gwiazdozbiory, jednak tylko z naszej perspektywy łączą się one w całość – w rzeczywistości te gwiazdy są od siebie oddalone. Widać także bardziej odległe gwiazdy, należące do dalszych części Drogi Mlecznej – rozciągają się one w postaci niewyraźnego, gwiezdnego śladu na niebie. Gołym okiem możemy też dostrzec planety – niektóre z nich – Wenus, Mars, czy Jowisz, są jaśniejsze od większości gwiazd. Jeśli mamy szczęście, raz po raz można też zobaczyć meteory – świetliste smugi zostawiane przez okruchy materii spalające się w naszej atmosferze. A jeśli wiemy gdzie szukać – gołym okiem możemy zobaczyć nawet niektóre z najjaśniejszych innych galaktyk!

Wszechświat

Chociaż Lokalna Grupa Galaktyk jest olbrzymim obiektem, we Wszechświecie wciąż można wyznaczyć jeszcze bardziej nadrzędne struktury. Grupa Lokalna jest elementem Supergromady Lokalnej, w której skład wchodzi ponad 100 grup i gromad galaktyk. Tak jak Ziemia krąży wokół Słońca, a Układ Słoneczny wokół centrum naszej galaktyki, tak Lokalna Grupa Galaktyk okrąża centrum Supergromady Lokalnej.
Oprócz naszej Supergromady istnieje oczywiście wiele innych poznanych już supergromad.
Wszystko to składa się na cały znany nam Wszechświat – strukturę być może nieograniczoną w swoich rozmiarach. Jego wiek oblicza się na około 14 miliardów lat. Wtedy to cały ogromny teraz Wszechświat ‘zamknięty’ był jeszcze w jednym punkcie, który ‘eksplodował’ w procesie zwanym Wielkim Wybuchem i zaczął się rozszerzać z niewyobrażalną prędkością. Chociaż w tradycyjnym rozumieniu Wszechświat obejmuje ‘wszystko’, istnieją przypuszczenia, że mogą istnieć także inne Wszechświaty.

Sąsiednie galaktyki

Nasza galaktyka ma rozmiary tak ogromne, że trudne je sobie wyobrazić i jest skupiskiem setek miliardów gwiazd podobnych do naszego Słońca. Wokół sporej części z tych gwiazd krążą planety, niektóre z nich być może podobne do Ziemi. Ale cała Droga Mleczna jest i tak tylko małym ziarenkiem w skali całego Wszechświata. Wszędzie wokół istnieje pełno podobnych galaktyk, niektórych mniejszych, innych większych, a dzielą ją niewyobrażalne odległości. Droga Mleczna jest jedną z 30 galaktyk w naszej Lokalnej Grupie Galaktyk. Oprócz niej należą do niej między innymi Mały i Duży Obłok Magellana oraz Galaktyka Andromedy. Są one widoczne z Ziemi jako małe mgiełki na niebie, mimo, że są to przecież całe wielkie galaktyki z setkami miliardów gwiazd. Są one jednak położone bardzo daleko od nas – Galaktyka Andromedy ponad 2,5 miliona lat świetlnych od Ziemi. Oznacza to, że patrząc na nią, widzimy ją taką, jaka była 2,5 miliona lat temu.

Droga Mleczna

Tak jak Kopernik odkrył, że Ziemia nie jest centralnym obiektem we Wszechświecie, tylko jedną z wielu planet krążących wokół Słońca, tak wiemy obecnie, że cały nasz Układ Słoneczny nie jest żadnym centrum. Prawdę powiedziawszy, nasze Słońce jest tylko jedną z kilkuset miliardów gwiazd znajdujących się w naszej galaktyce, zwanej Drogą Mleczną. W dodatku nasz układ leży właściwie na uboczy tej galaktyki. Cała galaktyka ma kształt spiralny, zaś jej średnica mierzy około 100 000 lat świetlnych. Oznacza to, że aby promień światła przeleciał z jednego jej końca do drugiego, musi upłynąć 100 000 lat. Nasz Układ Słoneczny okrąża centrum galaktyki, tak samo jak Ziemia krąży wokół Słońca. Z tym, że taki ‘rok galaktyczny’ trwa aż 226 milionów lat. W samym centrum galaktyki tkwi zaś super masywna czarna dziura. Jest to niezwykły obiekt, o przyciąganiu tak silnym, że wchłania wszystko wokół siebie, nawet światło.

Układ Słoneczny

Naszym ‘najbliższym’ otoczeniem kosmicznym jest Układ Słoneczny. To w nim znajduje się nasza planeta oraz inne planety okrążające razem Słońce po swoich orbitach. Ziemia jest trzecią planetą w kolejności od Słońca. Za nią znajduje się jeszcze pięć. Wszystkie planety to odpowiednio : Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun. Dawniej za planetę uznawany był także Plutona, ale w 2006 roku uznano, że jest on zbyt mały i jest tylko mniejszym obiektem skalnym. Podobne obiekty krążą między Marsem, a Jowiszem – są to planetoidy.
Merkury, Wenus i Mars są to nieco podobne do Ziemi : są skaliste i zbliżone wielkością. Natomiast od Jowisza poczynając rozciągają się tak zwane gazowe olbrzymy – planety dużo większe od Ziemi, składające się z różnych gazów. W naszym układzie tylko Ziemia ma szczęście bycia planetą o sprzyjających warunkach do życia – znajdujemy się w odpowiedniej odległości od Słońca i otacza nas ochronna powłoka atmosfery gazowej.